Waarom krijgt PLA scheurtjes in de zon?
Het is een frustrerende ervaring die veel 3D print liefhebbers kennen: je hebt een prachtig object geprint, plaatst het buiten of in een zonnige kamer, en na een tijdje ontdek je kleine scheurtjes of hoor je het materiaal kraken. Dit komt vooral voor bij prints gemaakt van PLA, het populairste 3D print materiaal voor beginners.
PLA heeft namelijk een relatief lage glasovergangstemperatuur van ongeveer 60-65 graden Celsius. Bij deze temperatuur begint het materiaal zacht te worden en kan het gaan vervormen. Op een warme zomerdag kan een object in direct zonlicht gemakkelijk temperaturen van 50-70 graden bereiken. Combineer dit met de UV-straling van de zon, en je hebt een recept voor materiaalverval. Het PLA wordt bros, verliest zijn flexibiliteit en begint te scheuren.
De situatie wordt nog erger als je print snelle temperatuurwisselingen ondergaat. Denk aan een tuinornament dat overdag opwarmt in de zon en 's nachts snel afkoelt. Deze thermische stress zorgt voor uitzetting en krimp van het materiaal, wat uiteindelijk leidt tot die vervelende scheurtjes.
Welke 3D print materialen zijn wel geschikt voor buiten?
Gelukkig bestaan er veel betere alternatieven voor outdoor gebruik. Als je een object wilt printen dat langere tijd buiten staat of blootgesteld wordt aan zonlicht, dan zijn er verschillende materialen die veel beter presteren.
PETG is een uitstekende keuze voor toepassingen waar meer warmte-resistentie vereist is. Dit materiaal heeft een hogere glasovergangstemperatuur dan PLA en behoudt zijn eigenschappen veel beter bij hogere temperaturen. Het is ook chemisch bestendiger en minder gevoelig voor UV-straling. PETG combineert de verwerkbaarheid van PLA met de sterkte en duurzaamheid die je nodig hebt voor buitentoepassingen.
Voor nog extremere omstandigheden is ABS vaak de beste keuze. Dit materiaal is van nature hittebestendiger en wordt veel gebruikt in de auto-industrie voor onderdelen die onder de motorkap moeten functioneren. ABS heeft een glasovergangstemperatuur van ongeveer 105 graden Celsius, wat betekent dat het veel beter bestand is tegen zonnewarmte. Het materiaal is ook inherent UV-bestendiger dan PLA.
Tips om PLA toch buiten te gebruiken
Soms wil je toch PLA gebruiken, bijvoorbeeld omdat je al een print hebt gemaakt of omdat het project geen langdurige blootstelling aan de elementen vereist. In dat geval zijn er verschillende manieren om de levensduur van je PLA print te verlengen.
Plaats je print op een schaduwrijke locatie waar direct zonlicht wordt vermeden. Een overkapping, pergola of gewoon de schaduw van een boom kan al een groot verschil maken. De temperatuur blijft dan veel lager en de UV-blootstelling wordt geminimaliseerd.
Een andere optie is het toepassen van een UV-bestendige coating of verf. Er bestaan speciale lakken die UV-straling blokkeren en tegelijkertijd het onderliggende materiaal beschermen tegen temperatuurschommelingen. Dit is vooral handig voor decoratieve objecten waar de esthetiek belangrijk is.
Overweeg ook de tijd van het jaar en de locatie. Een PLA print die in de winter buiten wordt geplaatst, zal veel langer meegaan dan één die in de volle zomer in direct zonlicht staat. Door strategisch te plannen kun je meer uit je PLA prints halen.
De juiste materiaalkeuze vanaf het begin
Als je van plan bent om een object buiten te gebruiken of in een warme omgeving te plaatsen, dan is het verstandig om meteen het juiste materiaal te kiezen. Via onze prijzenpagina kun je zien dat de meerkosten voor temperatuurbestendige materialen vaak beperkt zijn, zeker in verhouding tot de frustratie van een kapotte print.
Voor tuindecoratie bijvoorbeeld, raden we meestal PETG of ABS aan. Deze materialen kosten iets meer dan PLA, maar gaan jaren langer mee in buitenomstandigheden. Voor functionele onderdelen die veel warmte moeten verdragen, zijn er zelfs nog specialistischere temperatuurbestendige materialen beschikbaar.
Bij Layerly helpen we je graag bij het maken van de juiste materiaalkeuze. Via onze offerte tool kun je direct zien welke materialen beschikbaar zijn voor jouw project en wat de prijsverschillen zijn. Zo voorkom je teleurstellingen en krijg je een 3D print die doet wat je ervan verwacht, ook in de Nederlandse zomerzon.